Böbrek Yetmezliği Nedir?

 

Böbrek yetmezliği karşımıza 2 klinik tabloda çıkar: Akut ve Kronik böbrek yetmezliği.

 

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

Akut Böbrek yetmezliği böbrek fonksiyonlarının hızla azalması veya kaybolmasıdır. Uygun tanı ve tedavi ile vakaların büyük kısmında böbrek fonksiyonları geriye döner ve hasta eski sağlığına kavuşur. Hastaların bir kısmında da böbrek fonksiyonu kalıcı olarak bozulur ve kronik böbrek yetmezliği ile sonuçlanır. Bu hastalığın tedavisi için bir süre diyaliz uygulanması gerekebilir.

Akut böbrek yetmezliğinin nedenleri şunlardır:

1-     Aşırı sıvı kaybı ( kanama, kusma, ishal, yanık, vb.) veya sıvı alımında azlık  sonucu. kan basıncının (tansiyon ) düşmesi.

2-     Bazı böbrek hastalıkları : Böbrek iltihabı (Nefrit), böbrek damarlarının ani tıkanması.

3-     İdrar yollarında tıkanıklık: Prostat büyümesi, taşa bağlı tıkanma.

4-     Sağlıksız koşullarda yapılan düşükler, gebelik zehirlenmesi, gebeliğe bağlı kanamalar.

5-     İlaçlar: Birçok ilacın kontrolsüz ve yüksek dozda kullanımı böbrek fonksiyonlarının kaybına yol açabilir.

6-     Travma ve doku ezilmelerine bağlı

7-     Ameliyatlar: Özellikle büyük ameliyatlardan sonra görülür.

 

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ

 Böbrek yetmezliği böbrek fonksiyonlarının  kalıcı ve geri dönüşsüz olarak bozulmasıdır. Bu hastalık sinsi gidişli bir hastalık olup, böbrek fonksiyonlarının %80 ‘i kaybedilinceye kadar hiçbir şikayet vermeyebilir. Bu hastalıkta böbrek fonksiyon kaybı bu değerlerin üzerine çıktığında tedavi zorunlu olarak uygulanır. Kronik böbrek yetmezliğinin tedavisi diyaliz (hemodiyaliz, periton diyalizi) veya böbrek naklidir.

 Böbrek yetmezliği yapan başlıca sebepler şunlardır.

1) Glomerülonefrit ve Pyelonefrit: Böbreklerin iltihabi hastalıklarıdır.

2) Şeker hastalığı ( Diabet ) : Kan şeker düzeyinin yükselmesi ile Şeker hastalığı böbreğe zarar veren hastalıkların önemli bir sebebidir. Günümüzde şeker hastalığına bağlı böbrek yetmezliği hızla artmaktadır.

3) Hipertansiyon: Yüksek tansiyon böbrekteki küçük damarlar ve böbrek hücreleri üzerine oluşturduğu zararlı etkilerle böbrek yetmezliği oluşturur.

4)Böbrek ve idrar yollarındaki taşlar: İdrar yolları ve böbrekteki taşlar idrar akımında bozulmaya yolaçarak böbrek fonksiyonlarını bozabilir.

5) Böbrek Damar Hastalıkları: Böbreğe kan getiren böbrek arterlerinin daralma ve tıkanmalarıdır.

6)Böbrek kist ve tümörleri: Multipl Myelom, Amiloidoz,  idrar yolu tümörleri başlıca hastalıklardır.

7)Genetik hastalıklar: Ailevi akdeniz ateşi, polikistik böbrek hastalığı ve diğer genetik hastalıklar böbreği tutar.

8)Zehirli madde ve ilaçlar: Kurşun, kadmiyum, lityum gibi toksinler daha nadir görülür. Ağrı kesicilere bağlı böbrek yetmezliği sıktır.